Deuai Dylan Thomas i'r Cei Newydd yn ami, a bu'n byw yma ym 1944/1945. Dyma un o gyfnodau mwyafcynhyrchiol ei fywyd fel awdur, yn bennafam ei fod yn mwynhau bod wrth ymyi y mor, a bod tafarnau da wrrh law. Mae Llwybr Dylan Thomas Cei Newydd yn eich tywy.s chi i rai o'r lletydd yn y drefsy'n cael eu cysylitu gyda Dylan a'i walth enwocaf, Dan y Wenallt. Roedd cefn gwlad hyfryd Ceredigion yng ngwacd Dylan - bu ei hen ewythr, Gwilym Marles, yn weinidog gyda'r Undodwyr yn y sir, ac roedd yn fardd o fri hefvd.

Pan oedd Dylan yn un ar bymtheg bun aros ar rferm ar bwys Aberteifi. Yn ystod y 1930au daeth i aros gyda'i fodryb a'i gyfmther yn y Cei Newydd, a bu'n ymweld a'r awdur Caradog Evans yn Aberystwyth.

Am gyfnod helaeth o'r rhyfel bu'n byw bywvd crwydrol, gan aros mewn plasty yn Nhal-sarn, gwesry yn Llanbedr Font Steffan, bwthyn yn Nhalgarreg, a byngalo yn y Cei Newydd.