| Cei Newydd Dylan Thomas |
 |
Medrwch ddilyn y llwybr ar unrhyw adeg ond y
ffordd orau i gyrraedd Llanina yw ar hyd y traeth, ar lanw isel.
Medrwch ddychwclyd y ffordd hon hefyd neu ddychwelyd ar y ffordd
fawr. Medrwch seicio neu yrru i Lanina - mae maes parcio yno -
gan ddilyn y B4342 a throi i'r chwith wrth yr arwydd i Gei Bach.
 |
Mae'r llwybr yn cychwyn yn y Ganolfan
Croeso, gcr glan y mor. Mae yno hysbysrwrdd sy'n son am
Dylan a'r Cei Newydd. Gyferbyn mae London House, carrrefa
slop cyfaill Dylan, Norman Evans, prototeip ar gyfer Dal Di-ddim
yn Dan y Wenallt. |
 |
Ar draws y ffordd mae'r Dolau; hon oedd
hoffdararn Caklin, gwraig Dylan. Hon hefyd oedd tafarn leol
Alastair Graham, cariad Evelyn Waugh; seiliwyd Sebastian
Flyte yn .Brideshead Revisited ar Graham. |
 |
Y toiledau cyhoeddus. Arferai gorsafy bad
achub fod yn yr adeilad hwn. Fe'i gelwid yn Gnwc y Glap
oherwydd bod hen gaptciniaid llongau'r drefyn cwrdd yno bob
dydd ;
i hel atgofion a chlebran. Gyferbyn a'r . Blue Bell, tafarn
Auntie Cat, lie byddai Dylan Thomas a'r Richard '. Burton
ifanc yn yfed gydai gilydd. |
 |
Arferai'r Hungry Trout fod yn Swyddfa
Bost, lie byddai Dylan yn postio ei sgriptiau i Lundain.
Bujack. Lloyd yn gweithio yma. Bu hefyd yn Gnwr y Dref, ac
ar un adeg disgrifiodd Dylan Jacyraca, dyn y post yn Dan y
Wenallt, fel un yr oedd ganddo rol fel Crrwr y Dref. Wrth i
chi gerdded i fynyr rhiw, edrychwch dros y bae. Fe welwch
chi Drwyn Llanina lie bydd y l.lwybr yn dirwyn i ben, ac yn
olychydigi gyfeiriad y Cei Newydd, fe welwch chi fyngalo
gwyn. Majoda yw hwnnw, lie hu Dylan a Caitlin yn byw. |
 |
Gwesty'r Llew Du oedd fferryn ' Dylan yn
y Cei Newydd, ac roedd yn eiddo i'w gyfaill Jack Pat. Mae
casgliad gwych o ffotograffau o Dylan yn y datarn. Gyferbyn
mae Gomer House, lie bu Capten Tom Polly'n byw, efoedd yr
ysbrydoliaeth ar gyfer Capten Cat. |
 |
Yn nyddiau Dylan, y Commercial oedd enw'r Seahorse. Y
Sailor's )me Arms oedd ei henw cyn hynny, a dyna sut cafwyd
yr enw ar y Sailor's Arms yn Dan y Wenallt. |
 |
Eychwch ar draws y jfordd y tu hwnt noes parcio. Fe
welwch chi Gafely vyn; Orchwy Bowen oedd y 'inidog, ac roedd
yn fardd ac yn gethwr, yn union fel y Parch Ell kins yn Dan
y Wenallt. Gyferhyn a Capel y Towyn maer Neuadd Goffa, sy'n
atgoffa rhywun am y Neuadd Les yn in y Wenallt.
|
 |
Wendowel. Hwn oedd cartref Elizabeth Williams a
Theodosia egg, modryb a chyfnither Dylan, y .'n ymweld a nhw
yn y 1930au. |
 |
Yn awr maer Llwybr yn mynd ar hyd Stryd Margaret a Stryd
Star. Yn '• nyddiau Dylan byddair ddwy stryd yma'n llawn
siopau, ac o'u cerdded nhw \ rydych chi yn Llaregyb, y
drefffuglennoi yn Dan y Wenallt. Arferai siop
Costcutter fod yn fecws yn nyddiau Dylan, sy'n dwyn Dai'r
Bara a'i ddwy wraig i gof. Mac Capel Bethel wedi troi'n
Fethesda yn y ddrama. Arfemi'r ty nesaf, Arnant, fod yn stop
crudd lie hoffai Dylan eistedd a chlebran, efallai'n
dychmygu Llew Lleder yn eriid y cyplau direidus i lawr LSn
Bleser. Bu barbwr ym Maglona drws nesaf. Tyhed a gafodd
Dylan dorri ti walltyma, gan feddwl am Mr Waldo barbwr
Llaregyb
|
 |
Manchester House. Arferai fod yn slop ddillad yn union
fel slop Mog Edwards yn Llaregyb. Y drws nesaf ar y chwith
roedd Sheffield House, slop haearnwerthwr fel siop Mrs Organ
Morgan yn Dan y Wenallt. Ar y gornel ger y garcj roedd siop
fferins yr Emporium: Myfanwy Price oedd yn cadw'r siop
yn Llaregyb.
|
 |
Lon Brongwyn. Ers talwm arferai'r Ion hon fod yn lie
tawel a ai'r holl Fordd i Majoda, a dilynai Dylan y wybr hwn
i'r dref. Byddai cariadon n gwneud dctnydd helaeth ar y Ion
i aniyn, ac efallai mai dyma'r sbrydoliacth dros L6n Bleser.
Peth o'r rordd i lawr y Ion safai Fferm /lacsgwyn sydd wcdi
ei golchi ymaith an y mor crbyn hyn. Mae Dylan yn &n am
Faesgwyn ar ddechrau Oany VenaUt. Y ry cerrig tywyll
gyferbyn a'r ,6n yw hen orsafyr heddlu, Clinc-y-iobi yn
Llaregyb.
Cerddwch ar hyd Lon Brongwyn gan 'asio'r tai ar carafannau a
throi i'r chwith i lawr y grisiau o jlaen y hyngah i thy
Tmethina, gan gymryd y llwybr cyntafi lawr i'r traeth. |
 |
Plas llanina. Roedd hwn yn eiddo i'r Arglwydd Howard de
Walden, noddwr hael i'r cclfyddydau yng Nghymru. ?aeth Dylan
yma am y tro cyntafgydag Augustus John ym 1938/39; rhocs de
X'aldcn ychydig o arian iddo ac fe [dawodd iddo ysgritennu
yn yr 'Apple 4ou,sc' ar waelod yr ardd. |
 |
Majoda. Bu Dylan, Caitlin a'u plant yn byw yma o fis
Medi 1944 tan fis Sorffennaf 1945. Yn cu dyddlau nhw cwt o
bren ac asbestos ydoedd. Ysgrifennodd Dylan lawer o
gerddi a igriptiau ffilmiau yma, ac fe roes ychwyn ar Dan y
Wenallt. Hetyd fe /"sgrirennodd Quite Early One Morning ma,
darllediad radio am y Cei Newydd. |
 |
Ffynnonfeddyg. Yma y trigai cyfeillion Dylan, Vera a William
Killick. Bu gan Killick, milwr dewr a 3edd newydd ddychwelyd
o flaen y gad, ran yn y saethu bondigrybwyll a ddigwyddodd
ym Majoda. Fe'i carwyd yn ddieuog o geisio lladd Dylan a'i
gyfeillion.
|
Seiliwyd ar ddeunyddiau a ddetholwydd o Thr Dulan Thomas Tral
gan D.N. Thomas (Y Lolfa 2002), canllaw i rai o'r llwybrau troed
a'r tafarnau y bu Dylan Thomas yn eu mwynhau pan fu yng
Ngheredigion.
|